793 902 882

Umów wizytę!

ul. Fieldorfa 5

55-011 Sichnice

testy-odechowe

Badanie dostępne w Siechnicach

Wodorowe testy oddechowe

Wodorowe testy oddechowe (WTO)

Nieinwazyjne testy umożliwiające diagnostykę szeregu nietolerancji pokarmowych oraz zespołu przerostu bakteryjnego jelit, który często towarzyszy objawom zespołu jelita nadwrażliwego na podstawie zawartości wodoru w wydychanym powietrzu.

Testy dedykowane są osobom zmagającym się z wieloma dolegliwościami jamy brzusznej m. in. takimi jak uporczywe wzdęcia, przelewania, gazy, biegunki lub zaparcia, nieprzyjemny zapach z ust czy bóle brzucha.

Co to jest wodorowy test oddechowy?

Wodór wytwarzany jest w procesie fermentacji przez bakterie obecne w jelicie grubym i cienkim. W warunkach fizjologicznych jego zawartość w wydychanym powietrzu jest znikoma. W przebiegu różnych rodzajów nietolerancji pokarmowych część węglowodanów przyjętych z pokarmem nie zostaje strawiona i ulega nadmiernej fermentacji. Testy te umożliwiają pomiar zawartości wodoru w wydychanym powietrzu oraz stwierdzenie, czy procesy trawienia oraz wchłaniania węglowodanów w jelitach przebiegają prawidłowo.

testy-oddechowe

Spis treści:

Nietolerancja laktozy

Laktoza to dwucukier zawarty w mleku, rozkładany przy pomocy enzymu laktazy do monocukrów glukozy i galaktozy. Nietolerancja laktozy jest wynikiem niedoboru laktazy w błonie śluzowej jelita cienkiego. Wówczas spożycie produktów zawierających laktozę prowadzi do jej fermentacji i nadmiernego wytwarzania gazów w jelicie cienkim i grubym, powodując wzdęcie, dyskomfort, ból w jamie brzusznej, biegunkę.

Dolegliwości zależą od ilości spożytej laktozy oraz stopnia niedoboru laktazy, odnosząc do codziennej diety, niektórzy mogą dobrze tolerować szklankę mleka, a inni nie. U wszystkich chorych z objawami po posiłkowymi wskazane jest przeprowadzenie testu tolerancji laktozy.

Rozpoznanie nietolerancji laktozy

Po spożyciu przez pacjenta standardowej dawki laktozy i określeniu wyjściowego stężenia wodoru w wydychanym powietrzu, pobierane są i mierzone kolejne próbki powietrza do 3 godzin. Wzrost stężenia wodoru w wydychanym powietrzu powyżej 10 ppm (części na milion) z dużym prawdopodobieństwem przemawia za niedoborem laktazy. Czasami u badanych osób stwierdza się wyjściowo podwyższone stężenie wodoru w wydychanym powietrzu w wyniku diety bogatobłonnikowej lub zespołu przerostu flory jelitowej, co należy uwzględnić w rozpoznaniu różnicowym.

W razie uszkodzenia błony śluzowej jelita cienkiego, w wyniku ostrej infekcji, obserwowany jest niedobór laktazy z dodatnim wynikiem testu, ma on jednak charakter przejściowy.

U osób bez innych dolegliwości oraz bez ostrego zakażenia przewodu pokarmowego, dodatni wynik testu wskazuje jednoznacznie na nietolerancje laktozy. Choć istnieje pierwotny niedobór laktazy, którego objawy występują już w niemowlęctwie, zazwyczaj ujawnia się on w okresie dojrzewania lub u dorosłych, gdy dochodzi do stopniowego zaniku aktywności laktazy w błonie śluzowej jelita cienkiego.

Nietolerancję laktazy obserwuje się także częściej w przebiegu chorób tj celiakia i choroby zapalne jelit.

Przebieg leczenia i rokowanie

Wyróżnia się dwa rodzaje postępowania terapeutycznego

  • wykluczenie z diety pokarmów zawierających laktozę lub zamiana na produkty zawierające wstępnie nadtrawioną laktozę-oznaczone, jako bezlaktozowe.
  • substytucyjne podawanie preparatów laktazy, które są szeroko dostępne.

W przypadku osób szczególnie wrażliwych istotna jest dokładna analiza diety, gdyż w wielu procesach produkcyjnych żywności, przemyśle farmaceutycznym laktoza stosowana jest jako wypełniacz.

Objawy powinny ustąpić po wyeliminowaniu laktozy z diety, w przypadku utrzymywania się należy zweryfikować rozpoznanie. Pacjentów stosujących dietę bezlaktozową należy poinformować o konieczności zapewnienia odpowiedniej podaży wapnia, gdyż u wielu osób jego głównym źródłem jest mleko i jego produkty.

Rokowanie jest pomyślne, gdyż nietolerancja ta może być stosunkowo łatwo zweryfikowana.

Nietolerancja fruktozy

Występuje rzadko, jest więc słabiej poznana niż nietolerancja laktozy. Może wynikać z wrodzonego defektu metabolicznego lub wiązać się z nietolerancją nabytą w życiu dorosłym. Fruktoza występuje w owocach, miodzie jest też dodawana  do niektórych słodyczy, napojów gazowanych i sztucznie aromatyzowanych. Jest produktem rozkładu dwucukru sacharozy (glukoza + fruktoza).

Objawy są podobne jak przy nietolerancji laktozy, w diagnostyce wykorzystuje się test oddechowy z użyciem znakowanej fruktozy. Najbardziej skuteczna jest eliminacja fruktozy z diety. 

SIBO

Jest to patologiczny wzrost liczby bakterii, zmiana jakościowa flory bakteryjnej w jelicie cienkim.

Przewód pokarmowy dorosłego człowieka jest zasiedlony przez około 1014 różnego rodzaju komórek bakterii, możemy je podzielić na korzystne dla organizmu gospodarza, potencjalnie patogenne oraz patogenne. Rozmieszczenie bakterii w przewodzie pokarmowym jest zróżnicowane i zależne od panujących warunków fizycznych i chemicznych. Liczba i różnorodność flory jest względnie mała w żołądku i wzrasta wraz z odległością od niego -w początkowym odcinku jelita cienkiego jest ich ok, 102 ( komórek bakterii w 1 g lub 1 ml treści jelitowej) w dystalnym jelicie krętym ok. 107, a w jelicie grubym 1011-1012.

Czynniki mogące mieć związek z rozwojem SIBO to:

  • nieprawidłowości anatomiczne – uchyłki jelita cienkiego, przetoki jelitowe, zwężenia, pooperacyjne;
  • zaburzenia motoryki – neuropatia cukrzycowa, twardzina układowa, amyloidową, niedoczynność tarczycy, choroby neurologiczne;
  • leki – niesteroidowe przeciwzapalne, inhibitory pompy protonowej, leki opioidowe;
  • inne: przewlekłe zapalenie trzustki, zespół krótkiego jelita, choroby wątroby, niedobory immunologiczne, podeszły wiek.

Objawy zespołu rozrostu flory bakteryjnej jelita cienkiego

Ze względu na wieloczynnikowy charakter, charakteryzuje się różnymi objawami:

  • najczęstsze – dotyczy 50-75% pacjentów; przewlekła biegunka, ból brzucha, wzdęcia, niedobór witaminy B12,
  • rzadsze – niedobór witamin D, E także Wit. A, niedokrwistość z niedoboru żelaza, hipoproteinemia.

Pacjenci cierpiący na powyższe objawy mogą ograniczać posiłki, co może skutkować utratą masy ciała.

Zdarza się też, że niektóre osoby cierpiące na SIBO zgłaszają dużą skłonność do spożywania słodyczy, co może z kolei prowadzić do powstania nadwagi. Ponadto są pacjenci z SIBO klinicznie bezobjawowi.

Diagnostyka

Testy wodorowe są obecnie najczęściej wykorzystywane w praktyce klinicznej, ponieważ są proste w wykonaniu, nieinwazyjne, bezpieczne i stosunkowo tanie. Podstawą jest zjawisko fermentacji węglowodanów przez nadmiar bakterii jelitowych z wytworzeniem wodoru, który w warunkach fizjologicznych nie powstaje w ludzkim organizmie.

Doustne podanie glukozy lub laktozy, a następnie pomiar stężenia wodoru w wydychanym powietrzu, wartość powyżej 10ppm na czczo i wzrost powyżej 20 ppm w porównaniu z wartością wyjściową wskazuje na SIBO.

Na wyniki testu wpływać mogą:

  • u ok, 8-27% populacji jest obecna flora bakteryjna nieprodukująca wodoru, u tych osób wyniki będą fałszywie ujemne.
  • czynniki zewnętrzne tj. – dieta, palenie tytoniu, niedawno przebyta antybiotykoterapia, intensywny wysiłek fizyczny.

Leczenie

  • Usunięcie przyczyny – nie zawsze jest możliwe.
  • Uzupełnienie niedoborów żywieniowych.
  • Leczenie żywieniowe np., dieta FODMAP, czyli dieta o małej zawartości fermentujących oligo-, di- i monosacharydów oraz polioli.
  • Leczenie farmakologiczne – terapia lekami przeciwbakteryjnymi o szerokim spektrum działania. Do leków o udowodnionej skuteczności należą; ryfaksymina, cyprofloksacyna, metronidazol, neomycyna, norfloksacyna i doksycyklina.

U większości chorych skuteczna jest 7-14 dniowa terapia, jednak często istnieje konieczność cyklicznego jej powtarzania. W każdym przypadku decyzja o podjęciu leczenia, ze względu na działania niepożądane, oporność na antybiotyki, koszty leczenia, niemożliwy do wykluczenia efekt placebo powinna zostać indywidualnie i dostosowana do konkretnego pacjenta.

Przygotowanie się do testu oddechowego

Przygotowanie do testu oddechowego w kierunku SIBO jest niezależne od tego, czy robisz test wodorowy z laktulozą, z glukozą czy test metanowy z dowolnym substratem. Po prostu powinieneś przygotować układ pokarmowy w taki sposób, żeby wyniku nie zaburzyło nadmierne (nocne) namnożenie się bakterii w jamie ustnej, nienaturalnym chwilowy rozrost bakterii w jelicie cienkim, spowodowany spożyciem nadmiaru fermentujących pokarmów i wydłużeniem trawienia czy częściowe lub całkowite chwilowe zniszczenie przerostu przypadkową antybiotykoterapią. Test na SIBO jest to pomiar gazu, wytwarzanego przez bakterie w reakcji na konkretną ilość cukru przez nie trawionego, podanego na starcie. W sytuacji kiedy będziesz nieodpowiednio przygotowany, reakcja na cukier może być zbyt mała lub zbyt intensywna, żeby prawidłowo zdiagnozować przerost. Przejdźmy zatem do rzeczy. Jakie warunki powinieneś spełnić, aby uwiarygodnić wynik swojego testu?

Test

Odczekaj 4 – 6 tygodni

  • Jeżeli zażywałeś antybiotyk lub inne leki, mogące zaburzyć wynik testu (nifuroksazyd, furazolidon, preparaty bizmutu)
  • Poddałeś się kolonoskopii, fluoroskopii, enteroklizie lub barytowym wlewom doodbytniczym
  • Przeszedłeś epizod biegunki infekcyjnej, hydrokolonoterapię, stosowałeś lewatywy lub zażywałeś silne leki przeczyszczające

1 tydzień przed testem

  • Odstaw zioła bakteriobójcze, probiotyki, inhibitory pompy protonowej

3 dni przed testem

  • Odstaw łagodne środki przeczyszczające, w tym laktulozę

1 dzień przed testem

  • Odstaw betainę HCI, ocet jabłkowy, gorzkie krople żołądkowe i wszelkie inne „zakwaszacze” i „odkwaszacze” żołądka, enzymy trawienne oraz inne suplementy, zwłaszcza zawierające błonnik (nie odstawiaj samodzielnie leków!)
  • Nie wykonuj wysiłku fizycznego

1 – 2 dni przed testem zastosuj dietę (czytaj dieta przed testem)

  • 1 dzień, jeśli masz biegunkę lub objawy mieszane z przewagą biegunek
  • 2 dni, jeśli masz zaparcia lub objawy mieszane z przewagą zaparć

W dniu testu

  • Bądź wyspany! Wstań minimum godzinę przed testem
  • Bądź na czczo od 12 godzin! Możesz pić wodę
  • Tuż przed badaniem umyj zęby
  • Nie żuj gumy, nie jedz cukierków, nie pal papierosów, nie używaj kleju do protez
  • Weź ze sobą dobrą książkę, bo trochę posiedzisz 🙂

Podczas testu

  • Siedź w jednym miejscu, nie spaceruj, nie śpij
  • Możesz pić wodę w zależności od tego, czy prowadzący test wyrazi zgodę
  • Nie daj się wyrzucić zanim nie miną 3 godziny testu, nawet jeśli „nic” nie wychodzi
  • Czytaj książkę, którą zabrałeś

Dieta przed testem

Unikaj:

  • Mleka i soków owocowych
  • Przypraw poza solą i pieprzem
  • Kategorycznie unikaj cebuli, czosnku i pora!
  • Zielonej herbaty
  • Ziołowych naparów
  • Wody wysoko zmineralizowanej
  • Wody gazowanej
  • Słodzonych napojów
  • Owoców i warzyw (ze względu na zawartość błonnika), szczególnie istotne jest unikanie warzyw i owoców wysoko fermentujących (warzywa i owoce ujęte w diecie low FODMAP)

Możesz spożywać:

  • Mięso, ryby, jajka (więcej małych porcji)
  • Jeśli tolerujesz nabiał: dojrzałe sery żółte (Parmezan, Pecorino), nabiał bez laktozy
  • Wywar mięsny (tylko na mięsie, bez warzyw)
  • Ryż jaśminowy lub basmati (ok. 70g na porcję), wafle ryżowe – jeśli jesteś na diecie bezzbożowej – nie jedz ryżu!
  • Oliwę z oliwek, olej kokosowy, masło klarowane (łyżka do gotowania)
  • Sól, pieprz
  • Wodę źródlaną bez dodatków
  • Słabą kawę i słabą czarną herbatę (gorzką – bez słodzików i mleka, 1 filiżanka)

Postaraj się jeść więcej posiłków i mniejsze porcje. Jeśli wychodzisz z domu – zabierz jedzenie ze sobą!

Przykładowy jadłospis

  • Śniadanie: jajecznica na maśle klarowanym z żółtym serem lub z szynką, bez dodatków, filiżanka słabej kawy lub czarnej herbaty, bez słodzika i mleka
  • II śniadanie: rosół z kurczaka lub wołowiny (wywar z samego mięsa, bez kości i warzyw) z solą i pieprzem lub domowy jogurt bez laktozy
  • Obiad: kotlet mielony (bez bułki i cebuli) z ryżem lub sushi w papierze ryżowym
  • Podwieczorek: rosół j.w., jajka na twardo z odrobioną domowego majonezu bez dodatków (tylko do smaku!)
  • Kolacja: grillowana ryba z solą i pieprzem, ryż
  • Do picia: woda źródlana

Bezwzględnym przeciwwskazaniem do wykonania testu są hipoglikemia reaktywna lub cukrzyca (test wyłącznie po konsultacji z lekarzem!). Wynik może zafałszować również silna próchnica i duży stan zapalny w obrębie jamy ustnej.

W aparat dmuchamy z jednakową siłą i jednostajnym strumieniem przez cały czas badania!

Przeciwwskazania do badania

Bezwzględne przeciwwskazania:

  • Zdiagnozowana lub podejrzewana wrodzona nietolerancja fruktozy (przeciwwskazanie dla wodorowego testu oddechowego z fruktozą i surbitolem).
  • Zdiagnozowana lub podejrzewana (poposiłkowa) hipoglikemia.

Względne przeciwwskazania:

  • Przyjmowanie antybiotyków (w okresie 4 tygodni przed badaniem).
  • Kolonoskopia (w okresie 4 tygodni przed badaniem).
  • Irygoskopia (w okresie 4 tygodni przed badaniem).
  • Fluoroskopia jelita cienkiego (w okresie 4 tygodni przed badaniem).
  • Ileostomia (z wyjątkiem diagnostyki przerostu bakteryjnego jelita cenkiego – SIBO).

Przebieg badania

Po zmierzeniu początkowej wartości wodoru w wydychanym powietrzy „na czczo” (0 min), stężenie wodoru w wydychanym powietrzu mierzone jest w odstępach 30 minutowych przez okres co najmniej 2 godzin, oraz dodatkowo 15 min po podaniu czynnika.

Dietoterapia w chorobach jelit

Po zastosowaniu antybiotykoterapii konieczne jest na nowo zagospodarowanie mikrobioty jelitowej i tutaj z pomocą przychodzi dieta. Celem programu żywieniowego powinna być eliminacja patogennych bakterii oraz pokarmów zaburzających równowagę, a także wsparcie procesów trawiennych poprzez uzupełnienie niedoborów kwasu żołądkowego oraz enzymów.

To wszystko możesz osiągnąć poprzez zmianę stylu życia i nawyków żywieniowych.

Skorzystaj z moich usług!

Twój dietetyk

Jako doświadczony dietetyk służę pomocą w odnalezieniu odpowiedniego sposobu na załagodzenie dolegliwości jelitowych. SIBO to choroba powracająca i jeśli nie zadbasz o swoją dietę i odpowiednią suplementację, dolegliwości wrócą jak bumerang.  

Shopping Cart