Jak pandemia COVID-19 wpłynęła na naszą dietę?

Pandemia

Już prawie rok jak ogłoszono w Polsce pandemie i zagrożenie COVID – 19. Na początku było niedowierzanie, strach sparaliżował każdego z nas. Brak konkretnych informacji i nagonka ze strony mediów przyczyniał się do pogłębiającego strachu, obawy o pracę, o zdrowie i o to, co będzie dalej. Większość z nas pracodawcy skierowali na prace w domach, część osób straciło pracę, a wielu z nas tak naprawdę nie wiedziało, co zastanie po pandemii gdy wróci do pracy. Te wszystkie sytuacje oraz towarzyszące temu emocje zapewne w wielu przypadkach przyczyniło się do nagromadzenia zbędnych kilogramów, które sobie wyhodowaliśmy ze względu na zaistniałą sytuację w kraju i za granicą.

Wielu moich pacjentów przyznaje, że nie był to dobry okres na utrzymanie diety. Lockdown i niemożność wychodzenia na powietrze, ograniczenie wolności przyczyniło się do obniżenia odporności, nadmiernego spożywania określonych grup produktów z powodu braku zaopatrzenia w sklepach. To wszystko miało wpływ na wzrost masy ciała, na nasze samopoczucie i emocje, jakich doznawaliśmy.

Wielokrotnie już w swoich artykułach pisałam, że sfera psychiczna w odchudzaniu jest niezwykle ważna. A sytuacje, które towarzyszyły pandemii, nie sprzyjały naszym emocją. Rzeczywistość, jaka towarzyszyła pandemii COVID-19 w Polsce przysparzała nam wielu negatywnych doznań. Strach, jaki temu asystuje, bez żadnych wątpliwości sprzyja rozwojowi nadwagi, czy otyłości. Nie ma absolutnie wątpliwości, że te elementy wpływają na nasze wybory żywieniowe. Strach przed ograniczeniem jedzenia oraz brak dostępu do żywności niekorzystnie wpływa na zachowania żywieniowe. Jedzenie daje nam poczucie bezpieczeństwa, miłości, troski, ale także poczucie kontroli. Podtrzymuje relacje, pomaga w nawiązywaniu kontaktów oraz przywraca równowagę. Te wszystkie elementy przyczyniają się do nadmiernego jedzenia, a pandemia ograniczyła nam swobodę i wolność, co przyczyniło się do spożywania większej ilości produktów.

Jedzenie jest ″pigułką″ na nadmierne emocje. Gdy czujemy osamotnienie, bezradność, zmęczenie – jedzenie jest dla nas pocieszeniem i nagrodą. Wpływa na rozładowanie napięcia, daje kopa do działania.

Jak zatem jedzenie wpływa na nasze emocje?

Nie którzy z nas dobrze wiedzą jak to jest jeść pod wpływem emocji, ponieważ je zajadają, by ukoić zdenerwowanie czy ból. Inni natomiast nie potrafią w takich sytuacjach niczego przełknąć. Tacy jesteśmy. Takie osoby reagują natychmiast, inni tłumią emocje w sobie, po czym później je dopiero uwalniają. Okazuje się, że podczas doznawania negatywnych emocji najczęściej sięgamy po słone przekąski, słodycze, jak i pijemy więcej alkoholu.

Pomimo braku badań nad wpływem mającymi na celu zmniejszenie ryzyka psychologicznego związanego z izolacją i kwarantanną, specjaliści starają się skonkretyzować praktyki, jakie będą towarzyszyć nam w trudnych okolicznościach. Jeśli, zatem w odpowiedzi na pandemie COVID-19 odczuwasz trudne emocje, nadmierny stres i próbujesz sobie z tym radzić za pomocą jedzenia, wskaże ci kilka złotych zasad, które mogą się  przydać w walce z nadmiernym stresem:

1. Zauważaj swoje emocje, doznania i stany, które są związane z jedzeniem. Poświęcaj wolny czas na doświadczanie emocji, nazywaj je. Zastanów się, jak się dziś czujesz i co ewentualnie przyczyniło się do nadmiernych emocji. Pomogą ci w tym krótkie pytania, jakie sobie możesz zadać:
   Jak dziś się czujesz? Jak obecne samopoczucie wpływa na twoje sprawy zawodowe, prywatne itp?, Co się dzieje gdy działasz pod wpływem emocji (także pod kątem jedzenia)?, Co cię niepokoi?
   Może jest tak, że przez nadmierne jedzenie uciekasz od stresu, bólu, osamotnienia, myślisz, że poczujesz się lepiej – gdy się jednak zastanowisz odkryjesz, że tak nie jest. Oczywiście zdarzy się, że na chwilę, samopoczucie ulegnie poprawie. Bo zaraz potem górę wezmą nieprzyjemne uczucia, takie jak na przykład, poczucie winy.
2. Jedzenie pod wpływem emocji to tylko głód fizyczny, więc zaakceptuj fakt, że zjadasz pokarmy pod wpływem emocji. Im więcej zrozumiesz tym łatwiej ci będzie panować nad swoimi emocjami i będziesz prawidłowo dokonywać żywieniowych wyborów. Akceptacja jest ważnym elementem zmiany.
3. Zauważaj swoje pobudki emocjonalnego jedzenia. Czy występują one przy nadmiernym stresie?  Czy informacje jakie do ciebie docierają, pogarszają twoje samopoczucie? Obserwuj się i eliminuj wyzwalacze emocjonalne.
   Zastanów się:
   Kiedy najczęściej odczuwasz stres? Jakie okoliczności, miejsca, zapachy, smaki, nawyki sprawiają, że przestajesz kontrolować swoje zachowania żywieniowe? Które produkty powodują nadmierne jedzenie i kiedy ich zjadasz najwięcej?
4. Zadbaj o zdrową i zrównoważona dietę (jeśli to oczywiście możliwe) oraz o odpowiednią jakość snu. Zrelaksowany, wypoczęty i dobrze odżywiony organizm jest zdrowszy nie tylko fizycznie ale również psychicznie.
5. Unikaj używek. Prawdą jest, że pozwalają się nam odprężyć, ale to uczucie jest krótkotrwałe. Gorzej jak przerodzi się to w nałóg.
6. Zastosuj system zamienników. Zastanów się czym można by było zastąpić niezdrowe przekąski i zastosuj ten wariant.
7. Zadbaj o relacje z bliskimi, o kontakty społeczne o przyjaciół. Staraj się rozmawiać także na tematy niezwiązane z wirusem, pandemią i chorobami.
8. Jeśli okaże się, że podjadasz pod wpływem emocji, nie rób sobie wyrzutów i nie zniechęcaj się. Zacznij pracę od nowa, a porażka, której doznałeś okaże się dobrą lekcją na przyszłość.– Jeśli chcesz się zwierzyć ze swoich kłopotów dotyczących emocjonalnego jedzenia – porozmawiaj z osobami, którym ufasz, jednak nie obciążaj ich tym nadmiernie.
   – Staraj się odwracać negatywne myśli od siebie i zastanów się, jak w obecnej sytuacji możesz pomóc innym.
9. Jeśli to wszystko cię przerasta, nadal odczuwasz stres i nadmierne emocje skorzystaj z porady specjalistów. obecnie istnieje wiele możliwości pomocy online.

Kiedy świat prowadzi nieustanne walki z pandemiom COVID-19, wiele osób walczy z trudnymi emocjami i doświadcza nadmiernego stresu. Część z nas próbuje znaleźć spełnienie w jedzeniu. Pamiętaj, że z nadmiernym objadaniem można sobie poradzić, jeśli zaczniesz dostrzegać swoich emocji, nauczysz się ich rozpoznawać i zaakceptujesz je. To pierwszy krok do lepszego jutra. Określ „wyzwalacze” i zrozum, które z nich wywołują niekontrolowane jedzenie, a następnie zaplanuj działanie, które pomoże ci je wyeliminować. W tak trudnych dla nas czasach warto zadbać o swoje ciało, o dobra kondycje i swoją psychikę.

 

Źródło:

Czepczor, K., Brytek-Matera, A. (2017). Jedzenie pod wpływem emocji. Difin SA
Harvard Health Publishing (2018). Why stress causes people to overeat. Pobrane z: https://www.health.harvard.edu/staying-healthy/why-stress-causes-people-to-overeat
Centers for Disease Control and Prevention (2019). Manage Anxiety & Stress. Pobrane z: https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/prepare/managing-stress-anxiety.html